امنیت رفتاری چیست؟

امنیت رفتاری چیست؟

امنیت رفتاری چیست؟

امنیت رفتاری چیست؟

 

هرکسی که برای کاهش تصادفات و بهبود عملکرد شغلی امن کار می‌کند دغدغه امنیت رفتاری را دارد؛ اما آیا هرکسی که دغدغه کاهش میزان بیماری و آسیب‌دیدگی را در محل کار و عملیات کاری همراه با این بیماری‌ها و آسیب‌دیدگی‌ها را دارد از امنیت رفتاری استفاده می‌کند؟
بااینکه امنیت رفتاری همراه با رویکردهای دیگر روان‌شناختی رفتار انسان و عملکرد شغلی امن در محل کار را موردتوجه قرار می‌دهد اما فقط به این موضع نمی‌پردازد. امنیت رفتاری کاربرد پژوهش رفتاری درباره نحوه ارتباط عملکرد انسان با مشکلات امنیتی در محل کار است؛ یعنی آن برنامه‌ای که خود را برنامه امنیت رفتاری می‌نامد باید معیارهای پژوهش تحلیل رفتاری را برآورده کند.

امنیت رفتاری چطور مؤثر واقع می‌شود؟

تحلیل رفتار علم تغییر رفتار است. تحلیل رفتار کاربردی، کاربست علم تغییر رفتار برای حل مشکلات واقعی نظیر عملکرد شغلی امن است. وقتی این کار انجام می‌دهید به دنبال روابط سامانمند یا کارکردی بین:
• تغییرات محیطی نظیر محرک یا نشانه‌هایی هستیم که منجر به رفتار می‌شوند.
• خود رفتار مثلاً حوزه‌های خاص عملکرد شغلی
• و پیامدهای رفتار نظیر آن واکنش‌های مثبت و منفی هستیم که بلافاصله بعدازاین رخ می‌دهد که یک فرد تکلیف کاری خاصی را انجام می‌دهد.
این روابط به‌طور گسترده‌ای در آزمایشگاه‌ها موردمطالعه قرار می‌گیرد. تحلیل رفتار کاربردی آن درس‌هایی را که در پژوهش آزمایشگاهی یاد گرفته می‌شود برای مقابله با چالش‌هایی به کار می‌برد که توسط رفتار انسان در زندگی روزمره ایجاد می‌شود. در این مورد چالش موردنظر عملیات امن در محیط کاری است. برای انجام این کار برنامه‌های امنیت رفتاری شامل این مراحل اساسی است:

۱٫ عملکرد مطلوب به‌صورت رفتاری مشخص می‌شود.

به‌عنوان‌مثال اگر می‌خواهیم عملیات امن را در محیط شغلی خاصی بهبود بدهیم بایستی اول آن عملیات مثلاً عملیات خاک‌برداری صحیح را به‌صورت رفتاری مشخص کنیم یا اینکه پیامدهای عملیات صحیح را به‌صورت رفتاری مشخص کنیم مثلاً روی زمین کارگاه باید عاری از خطرهایی نظیر سیم‌های لخت برق یا روغن باشد. فرایند مشخص کردن این معیارها برای عملکرد خوب منجر به ایجاد ابزارهای اندازه‌گیری می‌شود که می‌توان از آن‌‎ها به‌صورت دوره‌ای برای نمونه‌برداری عملکرد امن در محیط کار و همین‌طور اندازه‌گیری عملکرد کارکنان استفاده کرد.

۲٫ اندازه‌گیری عملکرد امن

با استفاده از معیارهای عملکرد شغلی امن، ما به‌طور دوره‌ای عملکرد امن را با این معیارها تطبیق می‌دهیم. این اندازه‌گیری‌ها ثبت‌شده و بخشی از پایگاه داده‌ها می‌شوند که کارنامه عملکرد برای هر محیط کاری است.
۳٫ عملکرد امن را از طریق بازخورد یا دیگر پیامدها شکل بدهید.
پژوهش رفتاری درباره یادگیری به ما درس‌های خوبی درباره کیفیت آموزش و ایجاد بهبود عملکرد آموخته است. اولین درس قدرت پیامدها است. پیامدها به عملکرد شکل می‌دهند. یکی از پیامدهای قدرتمند بازخورد دادن به عملکرد شغلی است. بازخورد به‌دقت طراحی‌شده باعث یادگیری و تغییرات عملکرد بسیار مثبت می‌شود.
همین‌که اندازه‌گیری انجام شد، یک برنامه امنیت رفتاری ارائه‌شده و به کارکنان بازخورد داده می‌شود. به‌علاوه بازخورد روی دستاوردهای مثبت در عملکرد تمرکز خواهد داشت نه کاهش عملکرد منفی. این بازخورد قابل پیش‌بینی و معین خواهد بود و به شیوه‌هایی ارائه خواهد شد که برای افرادی که آن را دریافت می‌کنند معنادار باشد.
ارسال نمودارهای عملکرد گروه‌های کاری در ایجاد عملکرد امن در طول زمان، یکی دیگر از انواع بازخورد است که فرصتی برای هدایت و بازخورد فراهم می‌کند. همین‌که گروه‌ها به سطوح بالای عملکرد امن دست پیدا کردند باید جشن گرفت تا عملکرد امن بیشتر تقویت شود.
این‌ها فقط چند نمونه از مسائل حوزه بسیار جالب امنیت رفتاری است.

چرا همه به امنیت رفتاری علاقه‌مندند؟

کاربرد پژوهش رفتاری برای حل مشکلات انسانی نشان‌دهنده اولین فنّاوری مؤثر و پایای تغییر رفتار در تاریخ است. هیچ حوزه روان‌شناختی یا علم رفتار دیگری در انجام چنین امری موفق نبوده است.
در آن محیط‌های کاری که میزان عملکرد ناایمن زیاد است، وقتی برنامه‌های امنیت رفتاری انجام می‌شود عملکرد ایمن افزایش زیادی پیدا می‌کند و آسیب‌ها و بیماری‌های محیط کار کاهش عمده‌ای می‌یابد و رنج انسانی و هزینه‌های اقتصادی به‌شدت کم می‌شود. بیشتر از همه هزینه‌‌ای که برای این دستاوردها در عملکرد شغلی صرف می‌شود خود یک سرمایه‌گذاری خوب است که بارها و بارها سود خواهد داد.

 

دکتر محمود نودرگاه فرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *